Schaarste als structureel risico

Ziekenhuizen en andere zorginstellingen ervaren toenemende moeilijkheden om bepaalde medische hulpmiddelen tijdig en tegen acceptabele kosten te betrekken. De oorzaken liggen deels buiten de sector: handelstarieven tussen grote economische blokken, geopolitieke conflicten die grondstofstromen beïnvloeden, en een hoge concentratie van productie in een beperkt aantal landen maken zorginkopers kwetsbaar. Nederland importeert een aanzienlijk deel van zijn medische apparatuur en digitale systemen uit regio's die onderhevig zijn aan geopolitieke turbulentie.

Tegelijkertijd zijn ziekenhuizen sterk afhankelijk van ononderbroken aanvoer: een tekort aan verbruiksartikelen, chirurgische instrumenten of diagnostische apparatuur heeft direct gevolg voor patiëntveiligheid. Nieuwe Europese regelgeving verplicht fabrikanten om leveringsproblemen eerder en explicieter te melden aan bevoegde autoriteiten en zorginstellingen, maar dat lost de onderliggende kwetsbaarheid niet op.

"Een circulaire benadering van medische hulpmiddelen is niet alleen duurzamer, maar vergroot ook de weerbaarheid van de zorginkoop tegenover externe verstoringen."

Circulaire strategieën als buffer

Circulair inkopen biedt zorginkopers concrete instrumenten om afhankelijkheden te verminderen. Door producten langer in gebruik te houden via onderhoudscontracten, revisie en reparatie, neemt de druk op nieuwe aanvoer af. Refurbished medische apparatuur, van infuuspompen tot diagnostische scanners, is een bewezen alternatief dat al door een groeiende groep zorginstellingen wordt ingezet. Naast kostenbesparing levert dit ook minder afhankelijkheid van nieuwe productie op.

Een tweede strategie is het dichter bij huis organiseren van de toeleveringsketen. Europese productie van verbruiksartikelen en het samenwerken met regionale leveranciers vergroot de leveringszekerheid en verkort de aanvoerlijnen. Voor inkopers betekent dit dat leveringszekerheid uitdrukkelijk onderdeel wordt van de aanbestedingsstrategie, naast prijs, kwaliteit en duurzaamheid.

Inkoopbeleid herzien

Geopolitieke risico's zouden een vaste plek moeten krijgen in de risicoanalyse die elke professionele inkoper uitvoert. Voor zorginkopers betekent dit: het in kaart brengen van kritieke productcategorieën, het identificeren van enkelvoudige bronnen en het actief zoeken naar alternatieven die dichter bij huis worden geproduceerd of die minder grondstoffen vergen. Tegelijkertijd biedt de opkomst van Product-as-a-Service-modellen, waarbij een leverancier verantwoordelijk blijft voor onderhoud en vervanging, een kans om risico's beter te verdelen.

De combinatie van circulariteit en leveringszekerheid is geen theoretisch ideaal: het is een praktische noodzaak voor zorginstellingen die willen bouwen aan een veerkrachtige bedrijfsvoering. Inkopers die nu investeren in circulaire strategieën, positioneren hun organisatie sterker voor een onzekerdere toekomst.

Relevant voor uw inkooppraktijk