Een regio met ambitie
De Metropoolregio Amsterdam (MRA) is een van de meest actieve samenwerkingsverbanden op het terrein van circulair inkopen in Nederland. Samen met haar deelnemende gemeenten, provincies en vervoersautoriteiten heeft de MRA afgesproken om een substantieel deel van het collectieve inkoopvolume circulair te organiseren. Die ambitie is niet vrijblijvend: er zijn concrete doelstellingen geformuleerd, en de voortgang wordt periodiek gemeten en openbaar gedeeld.
De lopende meting richt zich op de vraag in hoeverre de gezamenlijke inkopende partijen erin geslaagd zijn om circulaire criteria daadwerkelijk toe te passen in aanbestedingsprocedures, contracten en leveranciersrelaties. Niet de intentie telt, maar het gerealiseerde inkoopvolume waarbij aantoonbaar aan circulaire eisen is voldaan.
"Meten is de eerste stap naar verbeteren. Door transparant te zijn over de voortgang, creëer je intern draagvlak én maak je duidelijk waar nog winst te behalen valt."
Wat wordt er gemeten?
De meting hanteert een methodiek waarbij per productcategorie wordt bepaald of er sprake is van circulair inkopen. Dat vereist eenduidige definities: wanneer is een aanbesteding 'circulair'? De MRA sluit daarvoor aan bij landelijke criteria die zijn ontwikkeld door PIANOo en het Nationaal MVI-programma. Per categorie, van kantoormeubilair tot wegenbouw, gelden specifieke minimumeisen die aantoonbaar moeten zijn opgenomen in de gunningssystematiek.
Naast het kwantitatieve aandeel circulair inkoopvolume wordt ook gekeken naar de kwaliteit van de circulaire criteria: zijn ze ambitieus genoeg, meetbaar en verifieerbaar? Een aanbesteding waarbij circulariteit als 'wens' is opgenomen telt anders dan een aanbesteding waarbij het een harde gunningseis is.
Lessen voor de volgende fase
Ongeacht de uitkomst van de meting biedt het proces zelf waardevolle inzichten. Welke categorieën lenen zich het gemakkelijkst voor circulaire inkoop? Waar lopen inkopers aan tegen marktfalen of gebrek aan aanbod? En hoe kunnen gemeenten die achterblijven worden ondersteund om te versnellen? De uitkomsten worden gedeeld met alle deelnemers en vormen de basis voor een geactualiseerde routekaart naar de volgende doelstelling.
- Transparantie over resultaten versterkt interne verantwoording en politiek draagvlak
- Gestandaardiseerde meetmethodieken maken vergelijking tussen regio's mogelijk
- Categoriespecifieke aanpak vergroot de praktische relevantie van de meting
- Samenwerking tussen gemeenten verlaagt de drempel voor kleinere organisaties